Güneş Damlaları: Çeviri: Be'eri'nin Duvarları

26/02/2025

Çeviri: Be'eri'nin Duvarları

Be'eri'nin duvarlarına, onun hikâyesini
Soğuktan yıpranmış köklerinden
ve derinliklerden.
Acı içinde bunları okuduklarında
ve ışıkları gecenin sisine
ve karanlığa yuvarlandığında
ve bir haykırış
bir dua doğurduğunda yazdım.
Çünkü çocukları düştü.
ve bir kapı kilitlendi
cennetin lütfu için.
Issızlık ve keder soluyorlar
Biçâre ailesi
Kim teselli edecek?
Çünkü bir lanet
fısıldıyor; ne çiğ
ne de yağmur olsun.
Yapabilirsen, ağlayabilirsin.
Karanlığın kükrediği bir zaman var
ama şafak ve pırıltı da var.

Yazan: Avraham Bleiberg

Türkçesi: Onur Aydemir
Şubat 2025, Ankara

Onur Aydemir

Dr. Onur Aydemir, siyaset bilimi doktoru ve iletişim uzmanıdır. Flanörün Günlüğü Projesi (2025) dijital platformunda ideoloji, kolektif hafıza ve siyasal kültürün katmanlı ilişkilerini disiplinlerarası bir çerçevede ele alır. Flanörlüğü salt gözlemden öte epistemolojik bir yöntem olarak konumlandıran Aydemir, kent ve tarih arasındaki örtük anlamları, fragmanlaşmış tanıklıkları ve toplumsal kırılmaları titizlikle izler. Metinlerarasılık, tarihsel bağlam ve kaynak duyarlılığı temel ilkeleridir; amaç, karmaşık olguları basitleştirmeden açıklamak, bağlam kurmak ve eleştirel okumayı teşvik etmektir. Yazılar, hızlı tüketim kültürüne karşı analitik dikkat ve etik tanıklık yaklaşımıyla kaleme alınır; hem araştırmacılara hem de eleştirel okumaya açık okurlara yöneliktir. Bu sayfalarda, hızın egemenliğine teslim olmadan düşünmeyi sürdürmeyi, geçmişin ve güncelin izlerini akademik titizlikle belgelemeyi ve okuru bağlam kurmaya davet etmeyi hedefliyoruz.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumlar abone olan okurlara açıktır. Yazar tarafından okunmakta ve onaylanmaktadır. Yorum yaparken saygılı olunması ve konuya bağlı kalınması rica olunur.

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.

Çocukluğunda pul koleksiyonu yapanlar büyüteçle erken tanışır. Mercekler, diskler, türlü ışık oyunları…

Bir süre sonra büyüteçle oynayarak optiği öğrenirler. Çoğumuz onu ellerimizin üzerine tutarak güneş damlatmayı da öğreniriz. Ta ki elimizi yakana kadar…

Güneş damlamaktadır, yalnızca onunla uğraşanın öğrenebileceği bir sırdır bu… ve çoğu güzel şey gibi, onu hiç önemsemeyenlerin erişemeyeceği bir yerde unutulur ve kalır.

Damla güneşin yoğun bir halidir oysa. Tıpkı şiir gibi…

Şiir de insan ruhunun en yoğun içeriği, onun özü ve esasıdır. Ruhun damlasıdır bir yerde. Tıpkı güneş damlasında olduğu gibi…

Şiirlerimin bir kısmını rüyamda görüyorum. Rüyalarım yalnızca imgelerle değil, imgelerin uyandırdıkları yoğun duygularla da yüklü oluyor. Bu duyguları elimden geldiğince kaybetmemeye çalışıyorum ve mümkünse hemen o gün onları not alıyorum. Bazıları şiirlerim ise uyku ile uyanıklık arasında gördüğüm imgelerle şekilleniyor. Bu yarı uyanık durumun ortaya çıkardığı anlık vizyonlar bilincin kapılarının aralandığı ve ağırlığının üzerimden kalktığı o gri bölgede şekilleniyor. Şiire temel yapısını ve ritmini veren de onlardır. Bazı şiirlerimde çocukluk anılarım var. Hayatın bu sorgulanmadan yaşanan özel döneminde oluşan izlenimler ve ilk gençliğin tutkuları kalemimde kimi zaman birer metafor olarak yeniden canlanıyor. Hayatı dönemler halinde kavrayan biri değilimdir ama çocukluk ve ilk gençliğin özel olduğunu hep söylerim. Kağıda döktüklerimde İbrahimi dinlerin kitaplarından eskatolojik içerikler olduğu gibi, beni büyüleyen Yaratılış (Genesis) bölümünden ve son zamanlara dair anlatılardan her zaman bir pay var. Bu derin ve bana tanıdık gelen imajlar yalnızca kendimi ifade etmemde bana yardımcı olmuyor aynı zamanda evrensel ve ortak kaygıları dile getirebilmek için zamansız bir arka plan da sağlıyor. Kadim metinlerdeki temaları damıtarak yeniden yorumlamaya çalışıyorum. Başka hiçbir yolla ifade etmenin mümkün olmadığı, anlam sınırlarını zorlayan Lurianik kabala motifleri kimi zaman şiirime sızıyor. Tikkun (onarım) ve Shevirat HaKelim (kapların kırılması) gibi temalar, insanın gelişmesi ya da yaşama uyanabilmesi için kusurlu ve çaresiz olduğunu kabul edebilmesinin bir başlangıç noktası olduğunu anlatıyor bana ve gerek kişisel gerekse de kozmik düzeydeki kusurluluk ve yeniden bütünleşme arayışını besliyor. Yaşamın bilinçli ve bilinç ötesi formlarının şiirlerime sızması ona ister istemez çok katmanlı bir sembolizm katıyor. Yazdıklarımda topluma ve tarihe ilişkin saf, kişisel gözlemlerim de bulunuyor elbette. İçine doğduğumuz dünyadaki adaletsizlik duygusu, tarih felsefesindeki döngüsel tekrar motifi dizelerde eleştirel bir tona bürünerek görünürlük kazanıyor. Bu keşmekeş içinde saf ve derin bireyin arayışını kendi küçük ve kişisel trajedimde buluyorum. Damlada denizi bulmaya çalışıyorum bir anlamda...

Şiirlerimde, onları yazmak dışında özel bir amacım olmuyor çoğu zaman, doğrudan doğruya hissettiklerimi yazıyorum. Yazın akımlarının hepsine ve bilhassa zor zamanlarda yazanlara saygım var ama kişisel olarak bir mesaj iletme ya da okuyucuyu bir düşünceye yönlendirme gibi bir kaygım bulunmuyor. Yazma eylemi bende içimdeki anlık bir enerjinin birikmesiyle gelişiyor ve bu sınırsız, samimi akış şiirin kendiliğinden ete kemiğe bürünmesini sağlıyor. Bu bakımdan, hislerime gem vurmadığımı rahatlıkla söyleyebilirim. Bu da demektir ki bazen en karmaşık, çelişkili veya "karanlık" duyguların da olduğu gibi ifade edilmesine izin veriyorum. Bana kalırsa şiir türündeki samimiyetin ve dürüstlüğünün kaynağı burasıdır. Şiir yazarken, düzyazıda olduğunun aksine, düşünme mefhumunu iptal etmeye çalışıyorum. Aklın, muhakemenin, hep tetikte bekleyen o yargıcın devreden çıkarılması, dilin geleneksel bağlarından koparılmasına imkan veriyor. Bana göre şiir ruhun özüdür; bu nedenle de sezginin, saf hissiyatın, Kant’ın terimiyle numenler dünyasının bir parçası olmalıdır. İnsanlara bu şekilde de dokunulur; herkeste ortak olan duyguların köklerine inerek.. Bu yüzden de düşünme öncesi imajlar kimi zaman şiirime yön veriyor. Sözcükler bu ilksel imgelerin peşinden yola düşüyor ve onları yakalamak, onların hızına yetişmek ve şeklini alabilmek için soluk soluğa onları takip ediyorlar. Deyim yerinde ise tohum halindeki imajlar büyüyerek şiirin fidanına ve anlam dolu yapraklarına dönüşüyorlar. İşte bu nedenle kendimi ölçü veya kafiye ile sınırlamak yerine onları çiğnemek bana daha güzel geliyor. Tekrar, uyak, ritim gibi anlatım olanaklarından yararlanmakla birlikte, hiçbir zaman kendimi bunların tutsaklığında düşünmedim.

Son olarak, sanat ve edebiyat söz konusu olduğunda bitmek bilmeyen tartışmalar vardır. Birey için mi yoksa toplum için mi yazılır? Anlamlar düşüncelerimizden mi, somut izlenimlerimizden mi ileri gelir. Kökleri Antik Yunan toplumuna, filozof Platon’a, hatta daha da öncesine giden, tüketilmesi imkansız, biraz da beyhude bir tartışmadır bu. Her şeyden önce, şiir yazan kişinin duyarlı hatta duygusal bir insan olması gerekir. Duygusal duyarlılık ise yalnızca günlük izlenimlerin şiddetinden ya da çok insan tanımaktan ileri gelmez, yalnızlıktan, ruhsal incelmişlikten ve keskin çocukluk izlenimlerinden de gelir. Yaratıcılık gerçeğin bıraktığı derin izlerden kaynaklanabilir belki ama gerçeğin birebir yansıtılmasına indirgenemez. Bazı insanlar farklıdır, yansıttıkları da farklıdır. Hepsi budur. İnsanlar olarak bizler, genellikle anlamlandıramadığımız şeylere bir açıklama atfederek rahatlama eğilimindeyizdir. Sanat buna karşı koyarak açıklama ve sınıflandırarak tahakküm kurma çabasına metelik vermez, bu nedenle de bir tür ara bölgede yer alır. Kişisel olarak tam da bu gerekçeyle sanatı bir tür sığınak olarak görüyorum. Yine de yüklenen anlamların her zaman duyguyu bütünüyle anlamaktan uzakta kalacağını söylemeliyim. Şiirimin ya da yazdıklarımın anlaşılmasını değil, hissedilmesini tercih ederdim.

Onur Aydemir

26/02/2025

Çeviri: Be'eri'nin Duvarları

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Flanör Ağı